Trong trang này
- Token hóa tài sản trên Stellar thực chất là gì
- Vì sao các tổ chức chọn Stellar để token hóa tài sản thực
- Franklin Templeton BENJI: quỹ mở đường
- Spiko, Ondo, WisdomTree và các đơn vị phát hành lớn khác
- Token hóa tài sản thực trên Stellar qua các con số
- Góc nhìn châu Á - Thái Bình Dương: Singapore dẫn đầu
- Ai được tiếp cận các sản phẩm này
- Rủi ro và vấn nạn token nhái
Token hóa tài sản trên Stellar là việc phát hành quyền đối với tài sản thực (chứng chỉ quỹ, giấy nợ bảo đảm bằng trái phiếu Kho bạc Mỹ, tín dụng, hàng hóa) dưới dạng token trên mạng Stellar. Đây không phải dự án “cho vui”. Ở lần kiểm tra gần nhất, rwa.xyz ghi nhận khoảng 3,92 tỷ USD tài sản thực đã phân phối trên Stellar, trải trên 84 sản phẩm, dẫn đầu là các quỹ thị trường tiền tệ token hóa của Spiko, Franklin Templeton và Ondo (bảng theo dõi Stellar của rwa.xyz).
Vì sao lại là Stellar? Chủ yếu vì những lý do nghe thì nhàm chán nhưng rất quan trọng với tổ chức phát hành chịu sự quản lý: phí chỉ bằng một phần nhỏ của một cent, sổ cái chốt sau khoảng năm giây, và có sẵn công cụ kiểm soát để đơn vị phát hành duyệt người nắm giữ, đóng băng số dư hoặc thu hồi token khi tòa án hay cơ quan quản lý yêu cầu. Bài này giải thích tài sản thực trên Stellar vận hành thế nào, ai phát hành, bức tranh châu Á - Thái Bình Dương ra sao, và vì sao phần lớn sản phẩm này vẫn nằm ngoài tầm với của nhà đầu tư cá nhân ở châu Á.
Token hóa tài sản trên Stellar thực chất là gì
Gạt bỏ thuật ngữ đi, một quỹ token hóa chỉ là món quen thuộc được ghi trên một cuốn sổ mới. Công ty quản lý tài sản chịu sự giám sát vẫn điều hành quỹ, vẫn mua tín phiếu Kho bạc, vẫn tính giá trị tài sản ròng (NAV) và vẫn báo cáo với cơ quan quản lý. Thứ thay đổi là sổ đăng ký cổ đông. Thay vì nằm trong cơ sở dữ liệu của một đại lý chuyển nhượng, quyền sở hữu được ghi thành một tài sản Stellar: một token có mã (chẳng hạn BENJI) và một tài khoản phát hành do công ty quản lý quỹ nắm giữ.
Thay đổi đó mở ra nhiều tiện ích rất thực tế. Chứng chỉ quỹ có thể chuyển giữa những người nắm giữ đã được duyệt suốt ngày đêm, không phải chờ ngày làm việc của ngân hàng. Việc thanh toán chỉ mất một ledger, khoảng năm giây, thay vì chu kỳ T+1 hay T+2. Cổ tức có thể trả ngay trên chuỗi. Và vì token là một tài sản Stellar tiêu chuẩn, nó có thể nằm chung ví Stellar với USDC hay XLM, hoặc được hợp đồng thông minh Soroban dùng làm tài sản thế chấp.
Cần tách bạch hai nhóm mà các công cụ theo dõi hay gộp chung. Stablecoin như USDC hay PYUSD là tiền mặt được token hóa, chúng tôi đã viết riêng trên trang stablecoin. Còn tài sản thực (RWA) theo nghĩa hẹp là sản phẩm đầu tư: quỹ thị trường tiền tệ, trái phiếu Kho bạc, tín dụng tư nhân, vàng. Bài này nói về nhóm thứ hai.
Vì sao các tổ chức chọn Stellar để token hóa tài sản thực
Các nhà quản lý tài sản không chọn blockchain theo cảm tính. Họ phải tuân thủ quy định định danh khách hàng (KYC), sàng lọc trừng phạt và lệnh của tòa án, rồi còn phải chứng minh điều đó với cơ quan quản lý. Stellar đã có công cụ kiểm soát dành cho đơn vị phát hành ngay ở tầng giao thức từ nhiều năm nay, nên các quy tắc này không phụ thuộc vào mã hợp đồng thông minh tự viết, vốn có thể chứa lỗi.
Tài liệu dành cho nhà phát triển của SDF mô tả bốn cờ tài khoản mà đơn vị phát hành có thể bật:
- Authorization required (bắt buộc phê duyệt): không ai được nắm giữ tài sản cho tới khi đơn vị phát hành duyệt trustline của họ, khớp gọn với danh sách trắng KYC của quỹ.
- Authorization revocable (có thể thu hồi phê duyệt): đơn vị phát hành có thể đóng băng số dư của một người nắm giữ, hoặc hạ xuống trạng thái giới hạn, khi đó người nắm giữ chỉ được đóng vị thế.
- Clawback enabled (cho phép thu hồi token): đơn vị phát hành có thể lấy lại token (đốt chúng), ví dụ để sửa lỗi hoặc thi hành một lệnh pháp lý. Cờ này cần bật kèm cờ revocable.
- Authorization immutable (khóa vĩnh viễn): lời hứa ngược lại. Một khi đã bật, đơn vị phát hành không bao giờ có thể kích hoạt các quyền nói trên.
Stellar Asset Contract mang các công cụ kiểm soát này vào hợp đồng thông minh. Mỗi tài sản cổ điển có một hợp đồng dành riêng, và SDF nhấn mạnh rằng tài sản và hợp đồng của nó “đại diện cho cùng một tài sản”. Đây không phải bản sao được bọc (wrapped). Khi chuyển vào hợp đồng, token vẫn tuân theo quy tắc phê duyệt và thu hồi. Với đơn vị phát hành, điều đó có nghĩa là token quỹ có thể tham gia một pool cho vay mà không lọt ra khỏi phạm vi tuân thủ.
Chi phí và tốc độ cũng quan trọng. Một thao tác trên Stellar có phí cơ bản 0,00001 XLM, và phí được đưa vào một quỹ bị khóa chứ không trả cho validator. Chi tiết có trong hướng dẫn về phí và tốc độ. Bản thân Franklin Templeton cũng nằm trong nhóm tổ chức validator thuộc tầng cao nhất của mạng theo công cụ quét Obsrvr Radar, cùng SDF, MoneyGram và một số đơn vị khác. Nói cách khác, đơn vị phát hành có thể góp tay vận hành chính hạ tầng mà quỹ của họ dựa vào.
Franklin Templeton BENJI: quỹ mở đường
Quỹ Franklin OnChain U.S. Government Money Fund (FOBXX) ra mắt trên Stellar năm 2021. Franklin Templeton và SDF mô tả đây là quỹ tương hỗ đăng ký tại Mỹ đầu tiên dùng blockchain công khai làm hệ thống ghi nhận chính thức. Đó là tuyên bố của đơn vị phát hành, nhưng được nhắc lại rất rộng rãi. Mỗi token BENJI bằng một chứng chỉ quỹ (thông cáo của SDF).
Thông cáo nhân dịp năm năm cho các con số rõ nhất. Tính đến ngày 29/4/2026, bộ sản phẩm BENJI quản lý 1,98 tỷ USD trên tất cả các chuỗi. Riêng FOBXX trên Stellar có giá trị hơn 650 triệu USD vào tháng 4/2026, là tài sản thực token hóa lớn thứ hai trên Stellar theo rwa.xyz. Số nhà đầu tư BENJI tăng hơn 140% từ tháng 4/2024 đến tháng 3/2026. Tổng giá trị chuyển ngang hàng (P2P) cộng dồn vượt 211 triệu USD tính đến 31/3/2026, sau khi Franklin mở tính năng chuyển P2P cho người nắm giữ cá nhân từ tháng 5/2025. Ở lần kiểm tra gần nhất, rwa.xyz định giá các sản phẩm của Franklin trên Stellar khoảng 681 triệu USD.
Từ đó Franklin đã thêm các blockchain khác, nên “BENJI” giờ là thương hiệu đa chuỗi. Nhưng Stellar là mạng ra mắt, và Franklin cũng chọn Stellar cho một quỹ UCITS tại Luxembourg được token hóa hoàn toàn vào năm 2024, cũng như quỹ token hóa đầu tiên cho nhà đầu tư cá nhân ở Singapore năm 2025.
Spiko, Ondo, WisdomTree và các đơn vị phát hành lớn khác
Franklin đi đầu, nhưng không phải lớn nhất. Theo rwa.xyz, Spiko có trụ sở ở Paris dẫn trước rất xa, với khoảng 2,0 tỷ USD trên chín sản phẩm trên Stellar. Spiko phát hành quỹ thị trường tiền tệ token hóa như USTBL (tín phiếu Kho bạc Mỹ) và EUTBL (tín phiếu chính phủ khu vực đồng euro), và Stellar là chuỗi lớn nhất của họ. Tháng 3/2026, Amundi, công ty quản lý tài sản lớn nhất châu Âu, ra mắt quỹ Spiko Amundi Overnight Swap Fund (SAFO) trên Ethereum và Stellar với 100 triệu USD cam kết, CACEIS làm ngân hàng lưu ký và Chainlink công bố NAV (The Block). Một tiêu đề thông cáo báo chí tháng 10/2026 gọi SAFO là quỹ token hóa lớn nhất thế giới. Đó là tuyên bố của đơn vị phát hành; chúng tôi chưa kiểm chứng độc lập.
Ondo Finance đưa USDY, token sinh lời gắn với trái phiếu Kho bạc Mỹ, lên Stellar ngày 17/9/2025. Thông báo nói rõ USDY không được chào bán tại Mỹ hay cho người Mỹ (thông cáo của SDF). RedStone cung cấp nguồn giá oracle để USDY có thể làm tài sản thế chấp khi vay.
WisdomTree phát hành 13 quỹ số và một token vàng trên Stellar qua ứng dụng WisdomTree Prime vào tháng 5/2024, khi Prime có mặt tại 41 bang của Mỹ (tuyên bố của SDF). Họ bổ sung một quỹ tín dụng tư nhân trên Ethereum và Stellar vào tháng 9/2025. Nhỏ hơn nhưng đáng chú ý: Centrifuge ra mắt các token deRWA với 20 triệu USD, Figure phát hành YLDS sinh lời, đã đăng ký với SEC, vào tháng 5/2026, còn Archax công bố sản phẩm tín phiếu chính phủ bằng euro token hóa vào cuối tháng 10/2026.
| Đơn vị phát hành | Token hóa gì trên Stellar | Giá trị trên Stellar (rwa.xyz) |
|---|---|---|
| Spiko | Quỹ thị trường tiền tệ (tín phiếu) | ~2,0 tỷ USD |
| Franklin Templeton | Quỹ thị trường tiền tệ BENJI | ~681 triệu USD |
| Ondo | USDY, giấy nợ bảo đảm bằng trái phiếu Kho bạc | ~539 triệu USD |
| WisdomTree | Các quỹ và một token vàng | ~39,5 triệu USD |
| Centrifuge | Token quỹ deRWA | ~30,0 triệu USD |
| Figure | YLDS, đô la sinh lời | ~25,2 triệu USD |
Số liệu lấy từ rwa.xyz ở lần kiểm tra gần nhất và thay đổi hằng ngày. rwa.xyz còn liệt kê hai vị thế lớn của Realiz và Galaxy Digital, nhưng chúng tôi không xác định được sản phẩm cơ sở của chúng từ các thông báo công khai, nên không đưa vào bảng.
Token hóa tài sản thực trên Stellar qua các con số
Ba cách đo khác nhau cùng kể một câu chuyện từ các góc khác nhau. Báo cáo tổng kết năm 2025 của SDF cho biết RWA trên Stellar tăng 172% so với cùng kỳ (tổng kết 2025 của SDF). Token Terminal ghi nhận RWA token hóa trên Stellar khoảng 3,3 tỷ USD vào khoảng tháng 9/2026, đưa Stellar lên thứ ba trong số các blockchain theo chỉ số này (CryptoSlate). Còn rwa.xyz cho thấy khoảng 3,92 tỷ USD ở lần kiểm tra gần nhất, tăng khoảng 13% trong 30 ngày, với 24.791 người nắm giữ và khoảng 531 triệu USD giá trị RWA được chuyển trong 30 ngày trước đó.
Số người nắm giữ là con số giúp nhìn mọi thứ cho đúng tỷ lệ. Khoảng 25.000 địa chỉ nắm gần 4 tỷ USD, mức bình quân cao hơn rất nhiều so với một tài khoản nhà đầu tư cá nhân thông thường. Đây vẫn là thị trường của tổ chức và giới có tài sản lớn. Giá trị cũng tập trung vào vài đơn vị phát hành: Spiko, Franklin và Ondo chiếm phần lớn.
Góc nhìn châu Á - Thái Bình Dương: Singapore dẫn đầu
Với bạn đọc ở châu Á, những diễn biến đáng chú ý nhất đến từ Singapore. Tháng 5/2025, Franklin Templeton được Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) chấp thuận cho quỹ Franklin OnChain U.S. Dollar Short-Term Money Market Fund, được mô tả là quỹ token hóa đầu tiên dành cho nhà đầu tư cá nhân ở Singapore, với mức tối thiểu 20 USD (Fintech News Singapore). Thông cáo năm năm của chính Franklin xác nhận quỹ bán lẻ này chạy trên Stellar. Token của quỹ, sgBENJI, được phân phối qua các nền tảng như ADDX, DBS, InvestaX và CapBridge, và mỗi kênh tự đặt điều kiện tham gia riêng.
Mảnh ghép thứ hai là hạ tầng. Ngày 29/10/2026, SDF công bố khoản đầu tư chiến lược (không tiết lộ số tiền) vào Marketnode, đơn vị vận hành hạ tầng thị trường số ở Singapore được Euroclear, HSBC, SGX Group và Temasek hậu thuẫn (thông cáo của SDF). Marketnode đã phân phối các sản phẩm token hóa của CGS International, Franklin Templeton, Maybank Asset Management và WisdomTree trên Stellar, và đã công bố cung cấp quyền truy cập trên chuỗi vào một số quỹ chọn lọc của BNY Investments. Đối tượng của họ là các công ty quản lý tài sản, nhà phân phối và nhà đầu tư đủ điều kiện trong khu vực. Người mua cá nhân không phải mục tiêu.
Ở những nơi khác, bức tranh mỏng hơn nhiều. Chúng tôi không tìm thấy quỹ token hóa nào trên Stellar được phân phối qua kênh hợp pháp tại Indonesia, Việt Nam, Hàn Quốc hay Nhật Bản, và cũng không có quan hệ đối tác nào của SDF ở các thị trường này ngoài thương vụ Marketnode cho cả khu vực. Trang châu Á của chúng tôi theo dõi quy định từng nước.
Ai được tiếp cận các sản phẩm này
Đây là phần mà phần lớn các bài “thổi” RWA bỏ qua. Được token hóa không có nghĩa là ai cũng mua được. Token quỹ thừa hưởng mọi hạn chế pháp lý của quỹ, và đơn vị phát hành áp dụng chúng bằng các cờ phê duyệt nói ở trên. Nếu đơn vị phát hành bắt buộc phê duyệt, token không thể vào ví của bạn cho tới khi tài khoản của bạn được duyệt.
Trên thực tế, quyền tiếp cận chia làm ba nhóm. Sản phẩm đăng ký tại Mỹ như FOBXX nhắm tới nhà đầu tư mà đơn vị phát hành có thể tiếp nhận theo luật Mỹ. Sản phẩm như USDY chỉ chào bán cho nhà đầu tư ngoài Mỹ, và ngay cả khi đó, luật chứng khoán ở nước bạn vẫn có thể hạn chế. Rồi còn những nền tảng như Marketnode hay InvestaX phục vụ tổ chức, nhà đầu tư được công nhận hoặc nhà đầu tư chuyên nghiệp. Một chuyên gia tài chính ở Singapore có thể đủ điều kiện mua vài sản phẩm. Còn một người tiết kiệm bình thường ở Jakarta, Hà Nội, Seoul hay Osaka thường sẽ thấy không sản phẩm nào được chào bán cho mình tại chỗ.
Nếu bạn thuộc nhóm thứ hai, cách thực tế để “dính” tới xu hướng này là gián tiếp. Bạn có thể nắm XLM, tài sản gốc của mạng, hoặc dùng stablecoin chịu sự quản lý. Cả hai đều không mang lại lợi suất trái phiếu Kho bạc, và giá XLM có thể biến động mạnh. Hãy đọc tổng quan về pháp lý và an toàn trước khi mua bất cứ thứ gì.
Rủi ro và vấn nạn token nhái
Quỹ token hóa mang đủ rủi ro thường thấy của một quỹ: biến động lãi suất, chất lượng tín dụng của danh mục, và khả năng thua lỗ, hiếm nhưng có thật kể cả với quỹ thị trường tiền tệ. Lớp vỏ trên chuỗi còn thêm những rủi ro riêng. Tích hợp hợp đồng thông minh có thể hỏng, oracle có thể bị thao túng (mảng DeFi của Stellar đã nếm trải điều này vào tháng 2/2026, xem trang DeFi), và quyền đóng băng, thu hồi của đơn vị phát hành là con dao hai lưỡi. Chúng bảo vệ việc tuân thủ, nhưng cũng có nghĩa là bạn không bao giờ nắm một tài sản hoàn toàn “vô danh” như tiền mặt.
Rủi ro thực tế nhất với người dùng phổ thông là hàng giả. Stellar cho phép bất kỳ ai phát hành token với bất kỳ mã nào. Ở lần kiểm tra gần nhất, các trình khám phá cho thấy những đơn vị phát hành không liên quan dùng các mã như BENJI, USDY, YLDS, EURCV, AUDD và GYEN. Một token chỉ là thật khi tài khoản phát hành thuộc về đúng công ty. Với BENJI của Franklin trên Stellar, home domain của tài sản chính thức là franklintempleton.com. Luôn kiểm tra mã token cùng với đơn vị phát hành, hoặc home domain, trên trình khám phá. Chỉ một mã ticker không chứng minh được gì.
Dù vậy, bức tranh lớn vẫn đáng khích lệ. Các nhà quản lý tài sản lớn đã vận hành tiền thật trên Stellar suốt năm năm, Singapore đã cho thấy cơ quan quản lý có thể cấp phép quỹ token hóa cho nhà đầu tư cá nhân, và Marketnode mở ra một cổng vào cấp tổ chức cho cả khu vực. Để có cái nhìn rộng hơn về những ai đang xây dựng trên mạng lưới, hãy xem bài về đối tác Stellar và mức độ ứng dụng.
Câu hỏi thường gặp
Token hóa tài sản trên Stellar là gì?
Token hóa trên Stellar là khi một đơn vị phát hành chịu sự quản lý ghi nhận quyền sở hữu một tài sản thực, chẳng hạn chứng chỉ quỹ thị trường tiền tệ hay một giấy nợ được bảo đảm bằng trái phiếu Kho bạc Mỹ, dưới dạng token trên sổ cái Stellar. Đơn vị phát hành vẫn chịu trách nhiệm pháp lý với tài sản; blockchain trở thành sổ ghi ai sở hữu và tài sản dịch chuyển ra sao. Đơn vị phát hành có thể bắt buộc phê duyệt trước khi ai đó nắm giữ token, và có thể đóng băng hoặc thu hồi token khi pháp luật yêu cầu.
Quỹ BENJI của Franklin Templeton có chạy trên Stellar không?
Có. Quỹ Franklin OnChain U.S. Government Money Fund (FOBXX) ra mắt trên Stellar năm 2021, mỗi token BENJI đại diện cho một chứng chỉ quỹ. Về sau Franklin Templeton mở rộng sang các chuỗi khác, nhưng Stellar là mạng ra mắt đầu tiên. Ở lần kiểm tra gần nhất, rwa.xyz định giá các sản phẩm của Franklin trên Stellar khoảng 681 triệu USD.
Trên Stellar có bao nhiêu giá trị tài sản thực đã được token hóa?
Ở lần kiểm tra gần nhất, rwa.xyz ghi nhận khoảng 3,92 tỷ USD tài sản thực đã phân phối trên Stellar, trải trên 84 sản phẩm, dẫn đầu là Spiko, Franklin Templeton và Ondo. Token Terminal đưa ra con số khoảng 3,3 tỷ USD vào tháng 9/2026. Mỗi công cụ đo một kiểu, nên hãy xem đây là một khoảng tham khảo; token đô la được tính riêng, xem trang stablecoin.
Nhà đầu tư cá nhân ở châu Á có mua được quỹ token hóa trên Stellar không?
Phần lớn là không mua trực tiếp được. Singapore là ngoại lệ rõ ràng: quỹ thị trường tiền tệ token hóa của Franklin Templeton, được MAS cấp phép, đã mở cho nhà đầu tư cá nhân ở đó từ năm 2025 qua các nền tảng được cấp phép. USDY của Ondo loại trừ người Mỹ, nhiều sản phẩm chỉ nhắm tới nhà đầu tư chuyên nghiệp, và chúng tôi không tìm thấy kênh phân phối hợp pháp nào cho nhà đầu tư cá nhân tại Indonesia, Việt Nam, Hàn Quốc hay Nhật Bản.
Làm sao biết một token quỹ trên Stellar là hàng thật?
Hãy kiểm tra tài khoản phát hành và home domain của nó, đừng chỉ nhìn mã token. Trên Stellar ai cũng tạo được token tên BENJI hay USDY, và hàng nhái là có thật. Tra tài sản đó trên trình khám phá và xác nhận home domain thuộc về đúng đơn vị phát hành, ví dụ franklintempleton.com với BENJI.
